Batardo (Cofferdam) Nedir, Nasıl Yapılır?

Muğla Palplanş · 28 Ekim 2026

Bir köprü ayağı, bir iskele temeli, bir deşarj yapısı veya bir dere içi yapı düşünün. Bu işlerin tamamı suyun içinde ya da suyun hemen kenarında yapılmak zorundadır. Beton dökmek, donatı bağlamak veya temel kazmak için ise kuru ve güvenli bir çalışma alanı gerekir. İşte bu ihtiyacı karşılayan geçici yapıya batardo, İngilizce adıyla cofferdam denir. Bu yazıda batardonun ne olduğunu, palplanşla nasıl yapıldığını ve hangi noktalara dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Muğla'nın deniz, göl ve kanal kenarındaki projelerinde batardo sıkça başvurulan bir yöntemdir.

Batardo nedir?

Batardo, çalışma alanını çevreleyen ve suyun içeri girmesini sınırlayan geçici bir perde sistemidir. Perde kurulduktan sonra içerideki su pompalarla boşaltılır ve kuru bir çalışma alanı elde edilir. İş tamamlandığında perde sökülerek su ortamı eski haline bırakılır.

Batardo farklı malzemelerle yapılabilir; toprak dolgu, kaya dolgu veya çelik palplanş en yaygın olanlarıdır. Palplanşlı batardo, az yer kaplaması, hızlı kurulması, sökülebilmesi ve su tutuculuğu nedeniyle özellikle tercih edilir.

Batardo hangi işlerde kullanılır?

• Köprü ayağı ve köprü temeli inşaatı
• İskele, rıhtım ve kıyı yapılarının temel işleri
• Deşarj, su alma ve pompa istasyonu yapıları
• Dere ve kanal içi yapılar, regülatörler
• Su içindeki mevcut yapıların onarımı
• Kıyıya yakın derin kazılarda su altındaki temel işleri

Muğla'da Fethiye, Göcek, Marmaris ve Bodrum koylarındaki iskele işlerinden, Dalyan kanalı ve Köyceğiz Gölü çevresindeki yapılara, Dalaman ve Eşen gibi akarsu havzalarındaki köprü ve dere işlerine kadar geniş bir uygulama alanı vardır.

Palplanşlı batardo nasıl yapılır?

1. Tasarım ve hazırlık

Batardonun boyutları, yapılacak işe göre belirlenir. İçeride çalışma alanı, kalıp ve iskele için yeterli boşluk bırakılmalıdır. Su derinliği, zemin etüdü, su seviyesi değişimleri, dalga ve akıntı koşulları dikkate alınarak palplanş profili, boyu ve destek sistemi tasarlanır. Bu tasarım proje mühendisinin sorumluluğundadır.

2. Kılavuz çerçeve

Su içinde palplanşların düzgün hatta ve düşey çakılması için kılavuz çerçeve kurulur. Bu çerçeve genellikle ilk kuşak seviyesinde yer alır ve daha sonra iç destek sisteminin bir parçası olarak kullanılabilir.

3. Palplanş çakımı

Palplanşlar, kılavuz çerçeve boyunca sırayla çakılır ve çevre kapatılır. Kapanış noktasında profillerin kilitlerinin uyumlu olması önemlidir; bu yüzden çakım sırası ve düşeylik kontrolü özenle takip edilir. Kıyıdan erişim yoksa çalışma duba üzerinden yapılır.

4. Kademeli boşaltma ve destek montajı

İçerideki su kademeli olarak boşaltılır. Su seviyesi düştükçe perdeye gelen dış su basıncı artar. Bu nedenle her kademede tasarımda öngörülen kuşak ve iç destekler monte edilmeden bir sonraki kademeye geçilmemelidir. Bu, batardo uygulamasının en kritik kuralıdır.

5. Taban ve su kontrolü

Batardo tabanı, özellikle geçirimli zeminlerde sürekli su almaya devam edebilir. Palplanşların yeterli derinliğe gömülmesi, suyun tabandan gelme yolunu uzatır. Gerekirse taban betonu, drenaj ve sürekli pompaj gibi önlemler alınır. Taban kabarması ve kaynama riskleri tasarım aşamasında değerlendirilmelidir.

6. İşin yapılması ve söküm

Kuru alanda yapı işleri tamamlandıktan sonra batardo ters sırayla sökülür: önce içeri kontrollü olarak su verilir, ardından destekler sökülür ve son olarak palplanşlar çekilir. Bu sıra, perdenin dengesiz yüklenmesini önler.

Batardoda sık yapılan hatalar

• Destekleri tamamlamadan suyu fazla boşaltmak
• Su seviyesi değişimlerini ve dalga etkisini hesaba katmamak
• Yetersiz gömülme nedeniyle tabandan su ve malzeme gelmesi
• Pompa kapasitesini ve yedek pompayı planlamamak
• Kilitlerdeki açılmaları ve sızıntıları zamanında fark etmemek

Çevresel konular

Batardo, su ortamında yapılan bir iş olduğu için çevresel etkilerin yönetimi önemlidir. Pompalanan suyun bulanıklığı, yakıt ve yağ sızıntıları, kazı malzemesinin su ortamına karışması gibi konular dikkatle ele alınmalıdır. Muğla'daki özel çevre koruma bölgeleri ve hassas alanlarda bu konular izin şartlarının da bir parçası olabilir. Bu bölgelere özgü ayrıntılar için Dalyan, Köyceğiz ve Ortaca'da hassas alanda iksa yazımıza bakabilirsiniz.

Batardo tipleri

Palplanşlı batardolar, geometri ve destek düzenine göre farklı şekillerde kurulabilir. Genel mühendislik bilgisi olarak en sık görülen tipler şunlardır:

• Tek perdeli batardo: Tek sıra palplanşın iç kuşak ve desteklerle güçlendirildiği, köprü ayağı ve küçük yapılar için yaygın sistem.
• Çift perdeli batardo: İki sıra palplanş arasına dolgu yapılarak oluşturulan, daha geniş ve iç desteğe daha az ihtiyaç duyan sistem.
• Hücreli batardo: Daire veya benzeri hücrelerin birleştirilmesiyle oluşan, büyük ölçekli su yapılarında kullanılan sistem.

Muğla'daki iskele, köprü ve dere işlerinin çoğunda tek perdeli batardo yeterli olabilir; ancak su derinliği ve çalışma alanı büyüdükçe diğer seçenekler de değerlendirilebilir. Seçim, su derinliği, zemin etüdü ve yapılacak işin büyüklüğüne göre yapılır. Her durumda batardonun, iç kısımda yapılacak işin kalıp, iskele ve malzeme ihtiyacına yetecek genişlikte olması, ama gereğinden büyük tutulmaması dengeli bir tasarımın temelidir.

Sonuç

Batardo, su içinde veya su kenarında güvenli ve kuru bir çalışma alanı oluşturmanın en etkili yollarından biridir. Palplanşlı batardo; hızlı kurulumu, su tutuculuğu ve sökülebilirliği ile özellikle öne çıkar. Başarılı bir batardo için doğru tasarım, kademeli boşaltma, disiplinli destek montajı ve iyi bir su kontrolü şarttır. Muğla'da veya Türkiye genelinde batardo gerektiren bir projeniz varsa batardo hizmetimizi inceleyebilir, iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular